ماڵپەڕێکی تایبەت بۆ پەروەردەبوون

دەنگناسی

دەنگناسی,سەرەتایی و دەنگناسی,

دەنگناسی ئەلفبێی کوردی و فارسی، پیتەکانیان لە دوو بەشی بزوێن (دەنگدار) و نەبزوێن (بێدەنگ) پێک هاتووە کە لە خوارەوە دەتوانن بیانبینن.   ئەلفبێی فارسی نەبزوێن، بێدەنگ (بیصدا، صامت): ب ـ پ ـ ت ـ ث ـ ج ـ ح ـ خ ـ د ـ ذ ـ ر ـ ز ـ ژ ـ س ـ ش ـ ص ـ ض ـ ط ـ ظ ـ ع ـ غ ـ ق ـ ف ـ ک ـ گ ـ ل ـ م ـ ن ـ و ـ ە ـ ی بزوێن، بێدەنگ (صدادار، مصوت): (آ ا) (ایـ ی) (او و) (ــــَـ) (ـــِــ) (ــــُـ)                                ئەلفبێی…

دەنگناسی

دەنگناسی ئەلفبێی کوردی و فارسی، پیتەکانیان لە دوو بەشی بزوێن (دەنگدار) و نەبزوێن (بێدەنگ) پێک هاتووە کە لە خوارەوە دەتوانن بیانبینن.   ئەلفبێی فارسی نەبزوێن، بێدەنگ (بیصدا، صامت): ب ـ پ ـ ت ـ ث ـ ج ـ ح ـ خ ـ د ـ ذ ـ ر ـ ز ـ ژ ـ س ـ ش ـ ص ـ ض ـ ط ـ ظ ـ ع ـ غ ـ ق ـ ف ـ ک ـ گ ـ ل ـ م ـ ن ـ و ـ ە ـ ی بزوێن، بێدەنگ (صدادار، مصوت): (آ ا) (ایـ ی) (او و) (ــــَـ) (ـــِــ) (ــــُـ)                                ئەلفبێی…

📖

دەنگناسی

📜 📚
دەنگناسی
📰

دەنگناسی

ئەلفبێی کوردی و فارسی، پیتەکانیان لە دوو بەشی بزوێن (دەنگدار) و نەبزوێن (بێدەنگ) پێک هاتووە کە لە خوارەوە دەتوانن بیانبینن.

 

ئەلفبێی فارسی

نەبزوێن، بێدەنگ (بیصدا، صامت):

ب ـ پ ـ ت ـ ث ـ ج ـ ح ـ خ ـ د ـ ذ ـ ر ـ ز ـ ژ ـ س ـ ش ـ ص ـ ض ـ ط ـ ظ ـ ع ـ غ ـ ق ـ ف ـ ک ـ گ ـ ل ـ م ـ ن ـ و ـ ە ـ ی

بزوێن، بێدەنگ (صدادار، مصوت):

(آ ا) (ایـ ی) (او و)

(ــــَـ) (ـــِــ) (ــــُـ)

                              


ئەلفبێی کوردی

نەبزوێن، بێدەنگ (بیصدا، صامت):

ئ ـ ب ـ پ ـ ت ـ ج ـ چ ـ ح ـ خ ـ د ـ ر ـ ڕ ـ ز ـ ژ ـ س ـ ش ـ ع ـ غ ـ ق ـ ف ـ ڤ ـ ک ـ گ ـ ل ـ ڵ ـ م ـ ن ـ و ـ هـ ـ ی

بزوێن، بێدەنگ (صدادار، مصوت):

(ئا ا) (ئی ی) (ئوو وو)

(ئە ە) (ئێ ێ) (ئۆ ۆ) (ئو و)

بزرۆکە (i)

 

 

 

دەنگ و دەنگۆک:

مرۆڤ دەتوانێت بێسنوور دەنگ دروست بکات، بەڵام هەمووی بە کەڵکی نایێت و هەندێ لەو دەنگانە کە به کەڵکی دێت هەڵیان‌ دەبژێرێت.

لە کوردیدا بەو دەنگە هەڵبژێرراوانە دەڵێن دەنگۆک (واج phonem).

لە کوردیدا پێ دەچێت زۆرتر لە 40 دەنگمان هەبێ، بەڵام ئەوانەی بە کار دێن 37 دانەن، هەمان دەنگۆک.


 

 

پیت

له کوردیدا 37 دەنگۆک هەیە و هەرکات ئەوانە هاتنە نووسین و شێوە و نیگاریان بۆ تەرخان کرا، دەبنە پیت.

کەواتە پیت شێوەی نووسراوەی دەنگۆکەکانە و دەنگۆکیش ئەو دەنگانەن کە بۆ هەر زمانێک هەڵبژێردراون و بە پیت دیاری دەکرێن.

 

پیتەکان بەسەر 2 بەشدا دابەش دەبن:

1. نەبزوێن:

بەو پیتانە دەگوترێن کە لە کاتی بێژەکردندا یەکێک لە بەشەکانی زار وەکوو لێو، ددان، زمان و قوڕگ بەستێکیان بۆ دێتە پێشێ، یانی پێش ئەوەی بێنە دەرەوە دەگۆڕدرێن. ئەم پیتانە خۆیان نەبزوێنن و بە یارمەتیی بزوێنەکان بلێڤ دەکرێن.

زمانی کوردی 29 پیتی نەبزوێنی هەیە کە ئەمانەن:

ئ ـ ب ـ پ ـ ت ـ ج ـ چ ـ ح ـ خ ـ د ـ ر ـ ڕ ـ ز ـ ژ ـ س ـ ش ـ ع ـ غ ـ ق ـ ف ـ ڤ ـ ک ـ گ ـ ل ـ ڵ ـ م ـ ن ـ و ـ هـ ـ ی

 

2. بزوێن:

بەو پیتانە دەوترێن کە لە کاتی بێژەکردندا، دەم و زار تۆزێک زۆرتر دەکرێنەوە و فرەتر دەکێشرێن، یانی لێوەکان وێک ناکەون و دەنگەکان ڕاستەوخۆ دێنە دەرەوە. بزوێنەکان جووڵە و بزواندن دەخەنە ناو وشەوە، بۆیە لە ئەلفبێی کوردیدا پێیان دەڵێن بزوێن.

زمانی کوردی 8 پیتی بزوێنی هەیە کە ئەمانەن:

ا ی وو

ە ێ ۆ

و بزرۆکە (i) 


 

 

بڕگە:

بە چەند پیت کە دێنە پاڵ یەک و بە یەک هەناسە لە زار دێنە دەرەوە دەڵێن بڕگە.

زۆربەی خەڵک لە دەست کەڵک وەردەگرن بۆ نیشاندانی بڕگە، واتە بۆ هەر بڕگەیەک دەست یەک جار لە سەرەوە دێتە خوارەوە. لە فارسیدا (بخش، هجا)ی پێ دەڵێن، وەکوو:

 

پیتەکانی "ز، ا، ن، ا" دێنە پاڵ یەک و دوو بڕگەی "زا/نا" دروست دەکەن کە ئەم دوو بڕگەیەش هەرکام بە یەک هەناسە لە زار دێتە دەرێ و پێکەوە وشەی ”زانا“ دروست دەکەن.

 

نموونەی تر:

ن، ا، م، ی، ل، ک، ە

نا/میل/کە

نامیلکە

 

گ، ە، ل، ا، و، ێ، ژ

گە/لا/وێژ

گەلاوێژ

 

گ، ە، ڵ، ا، ڕ، ێ، ز، ا، ن

گە/ڵا/ڕێ/زان

گەڵاڕێزان

بەردەوام

بەشەکانی فێرگە
(آموزشگاه زبان کردی)

مهمترین بخش های آموزش زبان کردی را میتوانید در اینجا ببینید
هرآنچه لازم دارید.

مژارەکانی ماڵپەڕ بەپێی

Xلابردن و پێوەدان
زۆر بەخێر هاتن
بۆ ناونووسی لە خولی نوێی فێرگە کرتە بکە.

گرنگیارمەتی و مژاری سەرەکی